Stichting Ir. D.C. van Schaik

In Memoriam Ad Lagas

Op 10 april 2004 is op 59 jarige leeftijd Ad Lagas overleden.

Zoals bij zeer veel jongens van Sint Pieter had de berg al vroeg een sterke aantrekkingskracht op Ad. Reeds begin jaren zestig, toen hij zo'n jaar of vijftien was, begon zijn verkenningen van de Sint Pietersberg. Eerst het Noordelijk stelsel, dan de Zonneberg en zo steeds verder afzakkend naar het zuiden, tot aan Ternaaien-Beneden. Het bleef echter niet bij zomaar wat kwajongensachtig rondslenteren, want Ad's intelligentie, sportiviteit en onderzoeksdrang zetten hem al gauw aan tot een jaren durend karwei om de kaarten van D.C. van Schaïk samen met zijn vriend Gert Beijer nauwkeurig bij te werken. Dit resulteerde o.a. in een nu nog veel gebruikte kaart, waarop de hoofdgangen met een dikkere lijn zijn aangegeven. Uit Ad's pionierstijd stamt ook de wedstrijd wie er in gangenstelsel Noord van de Koepel naar de uitgang aan de Ganzendries kon lopen, met alleen maar lucifers als verlichting. De winnaar was diegene, die de minste lucifers nodig had gehad. Het is ons niet bekend, wie toen de winnaar was, maar het record staat nog altijd op drie lucifers!

Na de middelbare school ging Ad economie studeren in Tilburg. Daarna was hij onder andere lid van de Raad van Bestuur van de Universiteit van Maastricht en directeur van het Brunssumse Ziekenhuis. Hij nam echter al vroeg afscheid van zijn professie en zette zich vanaf toen met hart en ziel in voor "zijn" berreg. Hij werd VVV-gids en boeide zo steeds weer de toeristen met zijn enorme kennis over de Sint Pietersberg. Verder heeft Ad toen een opleiding voor de nieuwe VVV-gidsen opgezet, iets waar zowel de huidige gidsen, de VVV en de werkelijk geïnteresseerde toeristen nog altijd de vruchten van plukken.

Buiten de rondleidingen in de berg was Ad ook erg actief in allerlei andere groevezaken. Een complete opsomming van zijn werk is ondoenlijk, maar een paar hoogtepunten mogen zeker niet onvermeld blijven. Zo was hij een fervent verzamelaar van "groevelampen". Hij had werkelijk de meest bijzondere modellen in zijn bezit: of ze nu brandden op olie, carbid of vet, het maakte hem niet uit! Ad had zijn verzameling overigens niet alleen om ze in een vitrine te showen, maar vooral ook als voorraad studie-objecten om interessante en leuke experimenten mee uit te voeren. Veel SOK leden zullen zijn memorabele en spectaculaire presentatie tijdens een SOK-ledenavond van ergens in 2003 niet gauw vergeten. Hij kreeg toen zowaar een antiek olielampje en een zeer bejaard vetlampje aan het branden. De hele verdere avond draaide toen dus om oude lampen, soorten brandstof en brandstofverbruikscijfers. En dat bij het sfeervolle en geheimzinnige schijnsel van die twee kleine sputterende lichtjes! De lampenliefde bracht Ad ook jaarlijks, tezamen met een groep andere SOK-leden, naar de groevelampenbeurs in Duitsland

Ook bij de diverse groeve-activiteiten was Ad zeer vaak van de partij: Moest er geschept worden, dan werkte Ad zich in het zweet om al die kubieke meters grond, mergelpuin en afval verplaatst te krijgen. Moesten er opschriften geïnventariseerd worden, dan zorgde Ad dat alles perfect op kaart kwam te staan. Vond hij een intrigerend opschrift, dan zocht hij net zo lang -desnoods jaren - totdat hij gevonden had waar het op sloeg. Zijn speurtocht naar het raadsel in de kapel van de Zonneberg is daar een prachtig voorbeeld van. Het antwoord op dit mysterie is te lezen in zijn publicatie in SOK-Mededelingen nummer 34.

Ad's werk voor de Stichting Ir. D.C. van Schaïk is van onschatbare waarde geweest. Enkele enthousiaste SOK-leden met veel groevekennis namen het initiatief tot de oprichting van de stichting en van begin af aan konden ze rekenen op Ad zijn expertise. Hij zorgde bijvoorbeeld voor het financiële fundament onder de stichting, middels de door hem opgerichte "Vrienden van de Van Schaïkstichting". Een vraag om advies, werd door Ad altijd nuchter en zakelijk beantwoord, gefundeerd op veel kennis van de groevematerie en van financiën. Ook zijn kritische kanttekeningen bij de ideeën van het stichtingsbestuur en zijn vele doordachte suggesties werden zeer gewaardeerd. Ad heeft op die manier in heel wat belangrijke bestuurszaken een handje bijgestuurd.
Verder was Ad beheerder van de Keldertjes van Slavante voor de Van Schaïkstichting. Hoewel dit maar kleine groevetjes zijn, was Ad zich zeer bewust van hun unieke waarde. Hij was vol plannen voor deze keldertjes, maar zal die nu helaas niet zelf meer kunnen uitvoeren. De stichting zal echter voortbouwen op zijn plannen en met een nieuwe beheerder de door Ad aangegeven lijn voortzetten.

Ad was naast al dat "groeve-werk" vooral een bergloper in hart en nieren. Hij liep vaak urenlang door de Sint Pietersberg met Gert Beijer, zijn berglopersvriend van uit de beginjaren. Ad bezocht natuurlijk ook de andere groeven van ons Mergelland, maar de gangenstelsels van de Sint Pietersberg bleven altijd zijn onomstotelijke favorieten. Zijn groevetochten bestonden uit een combinatie van genieten van het ondergrondse landschap, het nieuwsgierig kijken naar alles om hem heen en het met medeberglopers keuvelen over verleden, heden en toekomst. Kortom: alles wat een echte bergloper zoal in een berg doet. De wandelingen brachten Ad soms ook in gebieden, waar men eigenlijk niet mag komen. Een tocht in april 1992 voerde bijvoorbeeld door de instortingsgebieden van Noord, met het daarbij behorende kruipwerk door de "bouwvallen". Een half uur nadat hij en zijn vriend uit de berg waren gekomen, kwam de grote aardbeving over de berg rollen. Ze waren natuurlijk opgelucht, dat zij niet op dat moment aan het rondkruipen waren in de instortingen, maar voelden ook enige spijt, omdat ze dat spannende moment niet hadden meegemaakt op die bijzondere onderaardse locatie. Hoe dan ook, het was in elk geval een mooi verhaal voor tijdens de volgende bergtochten.

Het laatste groevebezoek van Ad was op 15 december 2003. Hij heeft daar toen in alle rust met zijn kompaan Gert Beijer gepraat en veel dierbare herinneringen opgehaald. Ad genoot met volle teugen; hij wist dat dit zijn laatste bergwandeling zou zijn.

Ad was een echte bergloper, hij had het berglopen in zijn bloed: Vanaf zijn eerste groevebezoekjes bleef hij immer gevoelig voor de romantische jongensdroom van geheimzinnige oorden, die zijn geliefde berg hem schonk. Hij was gefascineerd door de rustgevende en tijdloze sfeer van de ondergrondse wereld, nieuwsgierig naar alles wat er te zien was. Soms een beetje illegaal maar altijd met respect voor de waarden van de berg. Hij had een speciaal soort liefde en achting voor de berg, iets dat alleen maar andere berglopers echt zullen kunnen begrijpen.

Wij zullen ons Ad Lagas met veel genoegen herinneren en respecten hem daarbij enorm wegens de wijsheid en innerlijke kracht, waarmee hij die zo moeilijke laatste maanden heeft doorstaan. Wij zullen hem werkelijk zeer missen en wensen zijn kinderen en Stance veel sterkte.

Ad, tot in de Berreg!